Fotoğraf: ai ile tasarlanmıştır
Yirmili yaşlarımda genç bir teğmen iken görevli olduğum askeri gemide gece vardiyasında Messina Boğazı civarında seyrederken telsizden ‘Marioooo Mario’ şeklinde ifadeler duyardık. Yaklaşık 10 gün boyunca gece saat 03.00-04.00 gibi ortaya çıkan bu ‘Mario’ çağrılarına o günlerde ‘’içmiş amcamız, bağırıyor’’ diye gülerdik. Aradan yıllar geçti ve Messina’dan bu kez küçük bir yelkenli ile geçtim. Bu boğazın ne kadar zorlu ve itiraf edeyim korkutucu bir deniz alanı olduğunu gördükten sonra bu anımı farklı bir bakışla değerlendirmeye başladım. O günlerde eksik bilgi ve tarafgir bir tavırla güldüğümüz bu çağrılar belki debi sularda yitip giden bir arkadaş ya da akrabanın arkasından seslenmeydi.
Bu eşsiz deniz geçidi, bin yıllardır çok sayıda denizcinin ruhunu teslim almış ve bu özelliğiyle çeşitli efsanelere de kaynak olmuştur. Konumu, akıntıları, anaforları ve geçtikten sonraki rahatlama hissiyle Messina Boğazı özellikle küçük ebatta yelkenliler için gerçek bir denizcilik sınavıdır.
Messina Boğazı - Genel Bilgiler
Messina Boğazı; İtalya anakarası ile Sicilya Adası’nı ayıran ve bir yanda Etna Yanardağı, diğer yanda Çizme’nin burnu ve kayalık arazileri arasında gündüz geçişte hayranlık, gece geçişte ise hafif bir korku veren bir deniz geçidi. Yaklaşık 3–5 deniz mili genişliğindeki bu dar boğazda, günün çeşitli saatlerinde değişkenlik gösteren güçlü akıntılar, yoğun denebilecek bir deniz trafiği ve yerel meteorolojik etkiler nedeniyle özellikle yat kaptanları için özen ve dikkat gerektirir. Bu akıntıların sonucunda oluşan karmaşık dalgalar NASA’nın internet sayfasında ‘’uzaydan görünür'' olarak nitelenir.
Messina Boğazı, Nasanın da gündeminde
Boğaz, Tiren Denizi ile İyon Denizi’ni birbirine bağlar. Bu iki denizin seviye ve sıcaklık farkları, Messina Boğazı’nda zaman zaman 4–5 knot’a ulaşabilen kuvvetli akıntılar oluşturur. Akıntı yönü gün içinde birkaç kez değişir ve yer yer girdaplar meydana gelir. Bu girdapların gücünün zaman zaman deniz dibinden taşları (ya da balıkları) alıp yukarı fırlatarak gemilerin karinasına vurduğu bir efsane olarak anlatılır. Bu nedenle antik çağlardan beri çeşitli efsanelere de konu olmuş, Scylla ve Charybdis hikâyeleri bu zorlayıcı sularda doğmuştur. Boğazın kuzey çıkışında İtalya kıyılarında Scilla adında çok şirin bir kasaba da vardır.
Messina'da karmaşık dalgalar
Deniz Trafiği ve Kurallar
Messina Boğazı, İtalya’nın en işlek deniz geçitlerinden biridir. Feribotlar, ro-ro gemileri, ticari gemiler ve balıkçı tekneleri yoğun bir trafik oluşturur. Bu deniz trafiğinin saatleri, özellikle yoğun şekilde faaliyet gösteren balıkçıların durumu yakından takip edilmelidir.
Messina Boğazı’nın değişken ve zorlayıcı akıntıları https://www.correntidellostretto.it/ web sayfasından kontrol edilebilir ve seyir planlaması buna göre yapılabilir. Ayrıca yerel bilgi ve uyarılar için Kanal 16 mutlaka monite edilmelidir.
COLREG kurallarına göz atmak, dar bir su yolunun içerisinde ilerlenirken hangi kurallara uyulacağı hatırlanmalı ama özellikle küçük yatlar için en önemli kuralın ‘’ayak altında dolaşmamak’’ olduğu düşünülmelidir. Zaten bu sularda ilerlerken en önemli sorunun başka tekneler değil akıntı ve anaforlar olduğu görülecektir.
Seyir Planlaması ve Zamanlama
Messina Boğazı’ndan geçişte en kritik unsur zamanlamadır. Akıntının zayıf ya da gidiş yönüne göre avantajlı olduğu zamanlar tercih edilmelidir. Bu şekilde yapılmayan bir planlama uzun süre akıntıya karşı hiçbir ilerleme kaydedilmeden yakıt harcanmasına neden olabilir.
Planlamanın yolu uzatmasına müsaade edilmeli, kısa görünen diagonal bir geçişin o bölgedeki akıntı gücüyle tekneyi hiç istenmeyen yerlere sürükleyip yolu daha da uzatabileceği öngörülmelidir. Bu yazıda kuzeye şu rotadan, güneye bu rotadan şeklinde kesin bir plan sunamıyorum. Çünkü akıntı durumu, değişken ve kandırıcıdır.
Özellikle çok iyi gözcülük yapılması, teknenin anaforlara kapılmasını engellemek için önemlidir. Gözler teknenin 200-300 metre ilerisinde olmalı ama yanlama durumu da düşünülerek geniş bir bakışla teknenin su üzerinde bir sonraki konumu hayal edilmelidir.
Hava Şartları
Boğazda rüzgâr da tıpkı akıntılar gibi karmaşıktır. Çevredeki yüksek arazi rüzgar yönü ve şiddetinin değişimine neden olabilmektedir. Özellikle yüzey geriliminin gözlemlenemediği dik dalgalı çırpıntılı alanlardan uzak durmak emniyetli olacaktır.
Yatlar İçin Özel Tavsiyeler
Askeri gemilerden kalma alışkanlıkla dümen, makine, demir donanımı üçlüsünün kontrol edilmesini özellikle öneririm. Telsizin uygun kanalda ve sesi duyulur halde olması, müzik dinlenmemesi, gözcülüğü engelleyen herhangi bir faaliyetle uğraşılmaması uygun olacaktır.
Gece geçişlerinin mümkün olduğunca planlanmaması uygun olacaktır. Özellikle güç açısından daha düşük profildeki küçük yelkenliler gece şartlarında bu boğazı geçmemelidir.
Denize düşme ihtimaline karşı emniyet halatı çekilmesi ve can yeleği takılması uygun bir hal tarzı olacaktır. Bu sularda denize düşen birini kurtarmak hem tekne manevra yeteneği kısıtı hem de karmaşık dalgaların arasında denizdeki kişinin görülme zorluğu açısından büyük güçlük arz edecektir.
Sonuç
Değerli okurun gördüğü üzere bu yazıda ‘’şu saatlerde şuradan şuraya ilerleyin bu burna viyalayıp devam edin’’ minvalinde bir rehber ortaya koyulmadı. Çünkü Messina Boğazı’nda akıntılar oldukça değişken. Spesifik bir öneri; gündüz geçmek, bir diğer öneri de boğaz girişi öncesi bazı kontrolleri yapmış olmaktır. Messina Boğazı; doğru planlama ve dikkatli seyir ile güvenli şekilde geçilebilen ancak hafife alınmaması gereken bir deniz geçididir. Güçlü akıntılar, yoğun trafik ve değişken hava koşulları nedeniyle bu Boğaz, denizcilerin seyir tecrübesi açısından önemli bir sınav, mitoloji severler için ise müthiş bir maceradır.
Boğazı geçip açık denize ulaşıldığında keyifle dümen suyuna bakıp ‘’Messina’dan Geçtim’’ demek gerekir.
Konuk Yazar: Alper Günoral
Yayına Hazırlayan: Doruk Ajans / Yelkencinin Gazetesi Kuruluşudur.
