Teknoloji dünyasında çoğu zaman dikkatimizi en yeni yapay zeka modeli çekiyor. Oysa asıl rekabetin sessizce başka bir alana kaydığını düşünüyorum.
Geçtiğimiz günlerde dostum Dr. Erdem Erkul‘un Forbes Technology Council’de yayımlanan “How Hyperscale Infrastructure, Sovereign AI and Quantum Computing Redefine Enterprise Strategy” başlıklı yazısını ilgiyle okudum. Erdem, uzun yıllardır teknolojiyi yalnızca bugünün değil, yarının perspektifiyle değerlendiren isimlerden biri. Bu yazısı da önemli bir tartışmayı gündeme taşıyor.
Geçmişte şirketler “En iyi yapay zeka modelini kim geliştirdi?” sorusuna odaklanıyordu. Bugün ise daha temel bir soru öne çıkıyor:
O modeli en güvenilir, en hızlı ve en sürdürülebilir şekilde kim çalıştırabiliyor?
Asıl farkı artık algoritmalar kadar; veri merkezleri, işlem gücü, enerji altyapısı ve veri egemenliği oluşturuyor.
Üç başlık özellikle dikkatimi çekti:
1) Hyperscale altyapı: Yapay zekanın gerçek fabrikası artık veri merkezleri. Üretim kapasitesi nasıl sanayinin temeliyse, hesaplama kapasitesi de dijital ekonominin temel üretim aracı hâline geliyor.
2) Sovereign AI: Şirketler ve ülkeler, verilerini ve bilgi birikimlerini tamamen başkalarının altyapısına emanet etmek istemiyor. Bağımsızlık artık yalnızca üretimde değil, veride ve yapay zekâda da önem kazanıyor.
3) Quantum Computing: Henüz yolun başındayız. Ancak iş hayatında öğrendiğim bir gerçek var: Büyük dönüşümler başladığında hazırlık yapmak için en doğru zaman, dönüşüm tamamlandıktan sonrası değil, öncesidir.
İş hayatında yıllar içinde şunu gördüm: Rekabet avantajı çoğu zaman herkesin konuştuğu yeniliklerden değil, görünmeyen temellerden doğar.
Bir fabrikanın başarısını yalnızca vitrindeki ürün belirlemez; arkasındaki üretim sistemi belirler.
Yapay zekada da durum farklı görünmüyor.
Belki de önümüzdeki yıllarda şirketlerin gerçek değeri, sadece sahip oldukları verilerle değil; o veriyi güvenli, bağımsız ve verimli biçimde işleyebilecek altyapılarıyla ölçülecek.
Kısacası, yapay zeka çağında yeni rekabet modeli yazılımdan çok altyapıda şekilleniyor.
Sanayi devriminde buhar makinesine sahip olanlar öne geçti. Dijital devrimde ise rekabet avantajını, hesaplama gücüne ve onu besleyen altyapıya sahip olanlar belirleyecek gibi görünüyor.
Erdem’i bu önemli perspektifi ortaya koyan yazısı için tebrik ediyorum.
Sizce geleceğin en kritik rekabet avantajı hangisi olacak: veri mi, algoritma mı, yoksa bunların üzerine inşa edildiği altyapı mı?
Bu pazar sabah ve takip eden iki pazar bu konularla ilgili üç yazı yayınlayacağım, inşallah.
Murat Ülker
